RBI च्या पतधोरण समितीने (MPC) 7 ऑक्टोबर 2026 रोजी रेपो दर 25 basis points ने वाढवून 5.50% केला. 2025 मध्ये एकूण 125 basis points ची कपात आणि 5.25% वर चार बैठका स्थिर ठेवल्यानंतर, फेब्रुवारी 2023 नंतरची ही पहिली वाढ आहे. समितीने भूमिका neutral वरून calibrated tightening केली आणि सध्या दरकपात शक्य नाही असे सांगितले — पुढील निर्णय दरवाढ किंवा थांबा एवढाच असू शकतो.
महत्त्वाचे आकडे
| दर | आधी | 7 ऑक्टोबर 2026 पासून |
|---|---|---|
| रेपो दर | 5.25% | 5.50% |
| Standing deposit facility (SDF) | 5.00% | 5.25% |
| Marginal standing facility (MSF) आणि Bank Rate | 5.50% | 5.75% |
MPC ने दरवाढीसाठी एकमताने आणि भूमिकेतील बदलासाठी 4–2 असे मतदान केले. 2026-27 साठी वास्तविक GDP वाढ 7.1% आणि CPI महागाई 5.2% राहील असा अंदाज आहे.
गृहकर्ज: तुमचा EMI कधी बदलेल
बँकांना गृहकर्जांसह फ्लोटिंग दराची सर्व रिटेल कर्जे रेपो दरासारख्या external benchmark शी जोडावी लागतात आणि दर किमान दर तीन महिन्यांनी reset करावा लागतो. त्यामुळे तुमचे गृहकर्ज रेपो-लिंक्ड असेल, तर तुमच्या पुढील reset तारखेपासून वाढलेला दर लागू होईल — ही तारीख बँकेच्या sanction letter किंवा कर्ज स्टेटमेंटवर असते. MCLR वरील कर्जे बँका MCLR सुधारतात तसतशी हळूहळू बदलतात.
उदाहरण (उदाहरणासाठी गृहीत दर; तुमचा प्रत्यक्ष दर बँकेच्या spread वर ठरतो): 20 वर्षे शिल्लक असलेले ₹50 लाखांचे कर्ज, 8.50% वरून 8.75%.
| 8.50% ला | 8.75% ला | |
|---|---|---|
| मासिक EMI | ₹43,391 | ₹44,186 (सुमारे ₹795 जास्त) |
| किंवा EMI ₹43,391 तसाच ठेवल्यास | 240 महिने | सुमारे 252 महिने (सुमारे 12 जास्त) |
| संपूर्ण मुदतीतील एकूण व्याज | ₹54.14 लाख | ₹56.05 लाख |
RBI च्या EMI-reset चौकटीनुसार कर्जदात्याने तुम्हाला बदलाची माहिती देऊन पर्याय द्यावे लागतात: जास्त EMI, जास्त मुदत, किंवा दोन्हीचे मिश्रण, तसेच prepay करण्याचा पर्याय. परवडत असल्यास जास्त EMI (किंवा अंशतः prepayment) हा मुदत वाढवण्यापेक्षा कर्जाच्या संपूर्ण कालावधीत साधारणपणे स्वस्त पडतो.
बहुतेक फ्लोटिंग दराच्या कर्जांवर prepayment मोफत आहे. व्यवसायेतर कारणांसाठी व्यक्तींना दिलेल्या फ्लोटिंग दराच्या कर्जांवर कर्जदाते pre-payment शुल्क आकारू शकत नाहीत; सर्व नियंत्रित कर्जदात्यांसाठी हा नियम 1 जानेवारी 2026 पासून मंजूर किंवा नूतनीकरण झालेल्या कर्जांना लागू आहे. दर वाढत असताना इतर कर्जदात्यांच्या दराशी तुलना करण्याचीही ही चांगली वेळ आहे — खर्च वजा केल्यानंतर कर्ज बदलणे फायद्याचे ठरते का, हे आमचा बॅलन्स ट्रान्स्फर कॅल्क्युलेटर दाखवतो.
बांधकामाधीन सदनिका: pre-EMI वाढतो
तुम्ही pre-EMI (आतापर्यंत वितरित रकमेवर फक्त व्याज) भरत असाल, तर तो दरासोबत वाढतो. ₹30 लाख वितरित झाले असल्यास मासिक pre-EMI 8.50% ला ₹21,250 वरून 8.75% ला ₹21,875 होतो (उदाहरणादाखल). उरलेल्या बांधकाम टप्प्यांवर आणि ताबा उशिरा मिळाल्यास होणारा परिणाम आमचा pre-EMI कॅल्क्युलेटर दाखवतो.
बिल्डर आणि व्यवसाय: तुमचे आकडे पुन्हा तपासा
- रेपो दर किंवा इतर external benchmark शी जोडलेली बांधकाम वित्त आणि मुदत कर्जे त्यांच्या reset ला नवीन दराने चालतात; MCLR-लिंक्ड कर्जे कर्जदात्याच्या MCLR नुसार बदलतात. ढोबळमानाने, ₹10 कोटींच्या सरासरी कर्जावर प्रत्येक 0.25 बिंदूंच्या वाढीने वर्षाला सुमारे ₹2.5 लाख व्याज वाढते.
- बांधकाम काळातील व्याज वाढते, म्हणून प्रकल्पाचा रोख प्रवाह पुन्हा तपासा: नवीन दरानुसार कमाल निधी तूट आणि व्याज आमचा बांधकाम वित्त गरज कॅल्क्युलेटर दाखवतो.
- DSCR मधील मार्जिन तपासा. रोख प्रवाहातून व्याज आणि मुद्दल फेडता येते का, हे कर्जदाते तपासतात. आणखी दरवाढ शक्य असल्याचे RBI ने सूचित केल्यामुळे DSCR कॅल्क्युलेटर आजच्या दराने आणि 0.5 बिंदू जास्त दराने चालवून पाहा.
- खेळत्या भांडवलाच्या मर्यादा (कॅश क्रेडिट, ओव्हरड्राफ्ट) साधारणपणे ज्या benchmark शी जोडलेल्या असतात त्यानुसार बदलतात — तुमचे sanction letter तपासा.
MSME: उशिरा पेमेंटवरील व्याज 17.25% पर्यंत वाढले
MSMED Act च्या section 16 नुसार, सूक्ष्म किंवा लघु पुरवठादाराला उशिरा पैसे देणाऱ्या खरेदीदाराला RBI ने अधिसूचित केलेल्या Bank Rate च्या तिप्पट दराने मासिक चक्रवाढ व्याज द्यावे लागते. Bank Rate आता 5.75% असल्याने 7 ऑक्टोबर 2026 पासून हा दर वार्षिक 17.25% आहे, आधी 16.50% होता. विलंबाच्या काळात दर बदलल्यास प्रत्येक महिन्यासाठी त्या महिन्याच्या सुरुवातीला लागू असलेला दर वापरला जातो. आमचा MSME विलंबित पेमेंट व्याज कॅल्क्युलेटर नवीन दराने अद्ययावत केला आहे.
या महिन्यात काय करावे
- तुमची reset तारीख आणि benchmark (रेपो-लिंक्ड की MCLR) कर्ज स्टेटमेंटवर शोधा.
- EMI की मुदत हे बँक आपोआप reset करण्यापूर्वी ठरवा; अतिरिक्त निधी असल्यास अंशतः prepayment चा विचार करा.
- तुमचा दर इतर कर्जदात्यांशी तुलना करा; खर्च भरून निघेल एवढा फरक असल्यास बॅलन्स ट्रान्स्फर योग्य ठरू शकतो.
- बिल्डर आणि MSME: जास्त दराने प्रकल्पाचा रोख प्रवाह आणि DSCR पुन्हा तपासा, आणि नूतनीकरणापूर्वी खेळत्या भांडवलाच्या मर्यादांचा आढावा घ्या.
- MSME पुरवठादार: थकीत बिलांवरील व्याजाचे दावे नवीन दराने अद्ययावत करा.
Biz Corp Solutions कशी मदत करते
दरबदलाचा कर्जावर काय परिणाम होतो हे समजून घेण्यासाठी, कर्जदात्यांची तुलना करण्यासाठी आणि गरज असल्यास कर्जाची पुनर्रचना किंवा refinance करण्यासाठी आम्ही घर खरेदीदार, बिल्डर आणि व्यवसायांना बँका, NBFC व वित्तीय संस्थांमार्फत मदत करतो. आमच्या गृहकर्ज आणि खेळते भांडवल सेवा पाहा, किंवा तुमच्या कर्जाच्या आढाव्यासाठी आम्हाला कॉल करा.
हा लेख RBI च्या 7 ऑक्टोबर 2026 च्या पतधोरण घोषणेवर आधारित आहे. तुमच्या कर्जाचा प्रत्यक्ष दर, reset तारीख आणि पर्याय तुमचा कर्जदाता आणि कर्ज करार ठरवतात.